1. Araştırma yaklaşımı ve kısa profil

Değerlendirme; belediyenin resmî sitesi, e-Devlet kaydı, Resmî Gazete ve kamuya açık kurumsal açıklamalara dayanır [S1–S5]. “Kamuya açık kaynaklarda doğrulanamadı” ifadesi ilgili uygulamanın bulunmadığı anlamına gelmez. Girne’nin yerleşik nüfusuna ek olarak turizm, öğrenciler, işgücü ve günlük ziyaretçilerden doğan fiilî hizmet nüfusu önemli bir planlama sorunudur; güncel ve yöntemsel olarak açıklanmış fiilî nüfus verisine ihtiyaç vardır.

​

2 Hizmetler altyapı ve hareketlilik

2.1 Yol ağı trafik ve yaya güvenliği

Mart 2025’te Semih Sancar Caddesi’nde yaya trafik ışığının devreye alınması ve Boğazyolu Caddesi ile Lefkoşa anayolu arasında yeni bağlantının açılması belediyenin ulaşım baskısına müdahale ettiğini gösterir [S8–S9]. Elektrikli bisiklet istasyonu için ihale dosyası ve sonuç bildirgesinin yayımlanması da alternatif hareketlilik ile ihale açıklığı bakımından olumlu bir örnektir [S2, S7].

Bununla birlikte kent genelinde trafik hacmi, yaya kazaları, toplu taşıma erişimi, otopark arzı, kaldırım sürekliliği ve engelli erişimi için başlangıç ve sonuç göstergeleri bulunamadı. Tekil projelerin kent ölçeğinde trafik ve erişilebilirlik etkisi bu veriler olmadan ölçülemez.

​

2.2. Altyapı ve yoğun yapılaşma

Girne’nin yoğun ve mevsimsel olarak değişen hizmet talebi; yol, su, kanalizasyon, yağmur suyu, temizlik ve kamusal alan kapasitesini birlikte etkiler. Belediye sitesinde çeşitli uygulamalar görünür olsa da nüfus ve yapılaşma senaryolarına bağlanmış güncel bütünleşik altyapı planı, köy/mahalle bazında yatırım programı ve hizmet standardı doğrulanamadı. Belediye yanıtında yatırım tutarı kadar kapasite, arıza, kesinti ve kapsama göstergeleri istenmelidir.

​

3. Mali yapı ve hesap verebilirlik

Resmî Gazete, Girne Belediyesi’nin 2024 ve 2026 mali yılı bütçelerinin Bakanlar Kurulu tarafından onaylandığını doğrular [S4–S5]. Ancak erişilen kararlar toplam bütçe ve kalemleri içermemektedir. Kurumsal sitede bazı ihale belgeleri ve sonuç bildirgeleri yayımlanması önemli bir olumlu uygulamadır [S2, S7].

Yıllık bütçe kitapçıkları, gelir gerçekleşmeleri, kesin hesap, borç ve alacak stoku, personel giderleri, belediye işletmeleri, dış finansman ve denetim raporları birlikte görülmeden mali sürdürülebilirlik hakkında hüküm kurulamaz. Kamuya açık ihale örnekleri de tüm alım ve kiralama işlemlerini kapsayan eksiksiz bir sicil olarak değerlendirilmemelidir.

Doğrulama için gerekli temel belgeler: 2024–2026 bütçe cetvelleri; 2023–2025 kesin hesapları; denetim raporları; borç ve alacak stoku; personel gider oranı; yatırım gerçekleşmeleri; ihale ilanı, değerlendirme ve sonuçlarının eksiksiz listesi.

​

4. Şeffaflık katılım ve yönetişim

Belediye, vizyonunda “ortak akıl” ve paydaşlarla birlikte karar alma yaklaşımını açıkça benimsemektedir [S2]. Girne Koruma Çevre Planı değişiklik önerisi için kamu kurumları, meslek örgütleri, CSO’lar, siyasi partiler ve üniversitelerin katıldığı bilgilendirme toplantısı yapılmış; öneri ve haritalar yayımlanarak 42 günlük yazılı görüş süresi tanınmıştır [S6]. Bu, karar öncesi katılım bakımından somut ve güçlü bir örnektir.

Ancak katılımcıların görüşlerinin listesi, hangi önerilerin kabul veya reddedildiği, gerekçeli geri bildirim ve nihai plan üzerindeki etkisi kamu kaynağında doğrulanamadı. Ayrıca bu örneğin bütçe, trafik, sosyal politika ve diğer belediye kararlarına yayılan düzenli bir mekanizma olup olmadığı belirsizdir.

​

5. Çevre planlama ve kamusal alan

Koruma Çevre Planı çalışması eski liman, kale çevresi, Türk Mahallesi, listeli yapılar ve arazi kullanım kararlarını kapsayan ayrıntılı bir planlama zemini sunmaktadır [S6]. Katı atık transfer istasyonu projesi ise Girne ile çevre belediyeleri, esnaf ve otelcilik örgütlerinin ortak çalışmasına dayanan bölgesel kapasite örneğidir [S13].

Bu alanlarda güncel sonuçların değerlendirilmesi için atık miktarı ve geri kazanım, toplama rotası/verimliliği, korunan yapıların durumu, yeşil alan, kıyı ve kamusal alan erişimi, yapı ruhsatı yoğunluğu ve plan ihlali/denetimi göstergeleri gerekir. Eski projelerin halen faal olup olmadığı ayrıca doğrulanmalıdır.

​

6. Sosyal belediyecilik ve kapsayıcılık

Hayat Boyu Öğrenme ve Sosyal Yaşam Merkezi 2025’te çocuklarla felsefe, tasarım, dikiş, dans, fotoğraf ve spor gibi farklı yaş gruplarına yönelik kurslar duyurmuştur [S10]. Yarıyıl programında çocuk atölyeleri, doğa ve kültür ziyaretleri yer almış ve bazı faaliyetlerde 20 kişilik kontenjan uygulanmıştır [S11]. Bu kaynaklar düzenli program kapasitesini gösterir; yararlanıcıların gelir, engellilik, dil, mahalle ve toplumsal cinsiyet dağılımı ile erişim engelleri bilinmemektedir.

Yoğun ve çeşitli kent nüfusu nedeniyle gençler, yaşlılar, engelliler, düşük gelirli haneler, göçmenler ve farklı dil grupları için ihtiyaç değerlendirmesi, hedefli bütçe, erişilebilirlik standardı ve memnuniyet/sonuç verisi talep edilmelidir.

​

7. Kültür miras ve yerel yaşam

İpek Koza Günleri’nin Beylerbeyi Muhtarlığı ve Yeşil Barış Hareketi ile birlikte yürütülmesi; yerel miras, çevre eğitimi, çocuk/gençlik katılımı ve kültür üretimini bir araya getiren çok paydaşlı bir örnektir [S12]. Koruma planı süreci de kültürel mirasın arazi kullanımı ve kentsel gelişmeyle ilişkilendirildiğini göstermektedir [S6]. Etkinlik katılımı ile mirasın korunması, yerel üretici geliri ve mahalle yaşamı üzerindeki etkiler henüz ölçülebilir değildir.

​

8 Genel değerlendirme

Girne Belediyesi yoğun baskılar altında aktif ve görünür bir belediye profili sunmaktadır. Kurumsal site, bazı e-hizmetler, ihale belgeleri, ulaşım uygulamaları, sosyal merkez programları ve koruma planı danışma süreci dikkate değer güçlü yönlerdir. Temel gelişme alanı, proje ve duyuru görünürlüğünü düzenli açık veri, mali ve meclis belgeleri, ölçülebilir hizmet sonuçları ve görüşlerin kararlara etkisini gösteren kurumsal katılım kayıtlarıyla tamamlamaktır.

9 Belediye ve paydaşlara doğrulama soruları

• 2024–2026 bütçe cetvelleri, 2023–2025 kesin hesapları, denetim raporları ve güncel borç/alacak tablosu yayımlanabilir mi?

• Meclis gündemleri, kararları, oylama sonuçları ve komisyon raporları hangi düzenlilikte kamuya açılıyor?

• Koruma planı görüş sürecinde kaç görüş alındı; hangileri kabul veya reddedildi ve gerekçeli yanıt yayımlandı mı?

• Kent için yerleşik, öğrenci, çalışan, turist ve günlük ziyaretçileri dikkate alan fiilî hizmet nüfusu tahmini var mı?

• Trafik, otopark, yaya güvenliği ve toplu taşıma için başlangıç değerleri ve yıllık hedefler nelerdir?

• Su, kanalizasyon, yağmur suyu ve atık kapasitesi yapılaşma senaryolarıyla nasıl planlanıyor?

• Şikâyet ve öneriler nasıl kaydediliyor; yanıt süresi, çözüm oranı ve mahalle dağılımı yayımlanıyor mu?

• Düzenli yurttaş/CSO forumu, tematik komite, katılımcı bütçe veya belediye odak kişisi bulunuyor mu?

• Sosyal hizmetlerde kimlere ulaşıldığı, kimlerin dışarıda kaldığı ve kullanıcı memnuniyeti ölçülüyor mu?

• İhale ilan ve sonuçları tek, eksiksiz ve aranabilir bir sicilde yayımlanabilir mi?

 

Kaynaklar

[S1] KKTC e-Devlet, Girne Belediyesi kurum ve iletişim kaydı. https://edevlet.gov.ct.tr/girne-belediyesi

[S2] Girne Belediyesi, kurumsal misyon ve vizyon ile ihale duyuruları. https://www.girnebelediyesi.com/kurumsal/

[S3] Girne Belediyesi ana sayfası ve çevrimiçi hizmet bağlantıları. https://www.girnebelediyesi.com/

[S4] KKTC Resmî Gazete, Girne Belediyesi 2024 mali yılı bütçe onayı, 30 Ocak 2024. https://basimevi.gov.ct.tr/Portals/6/2024/20.pdf?ver=2021-04-03-144848-443

[S5] KKTC Resmî Gazete, Girne Belediyesi 2026 mali yılı bütçe onayı, 27 Ocak 2026. https://basimevi.gov.ct.tr/Portals/6/2026/16.pdf?ver=2026-01-06-122252-107

[S6] Girne Belediyesi, Girne Koruma Çevre Planı değişiklik önerisi ve 42 günlük görüş süreci. https://www.girnebelediyesi.com/girne-koruma-cevre-plani-degisiklik-onerisi/

[S7] Girne Belediyesi, elektrikli bisiklet istasyonu ihalesi ve sonuç bildirgesi, 18 Nisan 2025. https://www.girnebelediyesi.com/kurumsal/

[S8] Girne Belediyesi, Semih Sancar Caddesi yaya trafik ışığı, 25 Mart 2025. https://www.girnebelediyesi.com/semih-sancar-caddesinde-yaya-trafik-isigi-kullanima-acildi/

[S9] Girne Belediyesi, Boğazyolu Caddesi ve Lefkoşa anayolu bağlantısı, 17 Mart 2025. https://www.girnebelediyesi.com/yeni-bogazyolu-caddesi-lefkosa-anayolu-baglanti-hatti-aciliyor/

[S10] Girne Belediyesi, Hayat Boyu Öğrenme ve Sosyal Yaşam Merkezi kursları, 17 Mart 2025. https://www.girnebelediyesi.com/girne-belediyesi-yeni-donem-kurslari-basliyor-3/

[S11] Girne Belediyesi, çocuklara yönelik yarıyıl etkinlikleri, 5 Şubat 2025. https://www.girnebelediyesi.com/cocuklar-icin-yariyil-tatili-etkinlikleri-devam-ediyor/

[S12] Girne Belediyesi, 20. İpek Koza Günleri ve ortak aktörler, 4 Mayıs 2025. https://www.girnebelediyesi.com/20-ipek-koza-gunleri-yogun-katilim-ile-son-buldu/

[S13] Girne Belediyesi, kuzey sahili katı atık transfer istasyonu ortaklık modeli. https://www.girnebelediyesi.com/transfer-istasyonundan-4-belediye-faydalanacak/

[S14] Girne Belediyesi, 2025 yılına ilişkin belediye başkanı değerlendirmesi, 2 Ocak 2025. https://www.girnebelediyesi.com/2025-yilina-dair-duygu-ve-dusuncelerimiz/